KSIĄŻKA TYGODNIA
“Diabły z Loudun” Aldous Huxley
To oparta na autentycznych wydarzeniach i poparta bogatą bibliografią opowieść o katolickim księdzu Urbainie Grandierze, oskarżonym o stosowanie praktyk czarnoksięskich i doprowadzenie do opętania zakonu mniszek. W rezultacie zostaje on spalony na stosie w 1634 roku. Akcja rozgrywa się we francuskim mieście Loudun, gdzie królują ciemnota i zabobonność.
Obdarzony wielką inteligencją i bezwzględny Grandier trafia do Loudun, gdzie szybko pnie się w hierarchii kościelnej. Cechuje go nie tylko charyzma, gruntowne wykształcenie ale też słabość do kobiet. Uwodzi, wykorzystuje, a następnie porzuca niewiasty, poszukując coraz to nowych podniet. Poszukuje uczucia, które zaprzątnie całym jego jestestwem. W końcu z zakochuje się ze wzajemnością, jednak nie długo będzie mu dane cieszyć się spełnioną miłością. Problem pojawia, gdy zostają zranione uczucia zazdrosnej Urszulanki, siostry Jeanne des Anges (Iwaszkiewiczowskiej Matki Joanny od Aniołów). Powodowana chęcią zemsty (za brak zainteresowania Grandiera jej osobą) obmyśla niewinną na pozór intrygę, która zmienia życie i układy panujące w Loudun. W sukurs jej oskarżeniom przybywają liczne ważne osobistości, którym Grandier ze swym niepohamowanym temperamentem wcześniej się naraził (z kardynałem Richelieu na czele). Czynniki te doprowadzają do najgłośniejszego w historii procesu o czary. Grandier zostaje oskarżony o doprowadzenie do opętania 17 zakonnic oraz konszachty z diabłem, co powoduje uruchomienie potężnej machiny zdarzeń , która na zawsze rozsławia miasto.
Czarnoksięstwo przestano traktować jako problem społeczny dopiero na początku XVIII wieku.
Autor ma niesamowitą zdolność wczuwania się w motywy postępowania bohaterów swych powieści. Analizuje ich postępowanie w odniesieniu do kontekstu historycznego, społecznego i psychologicznego. Wystrzegając się jednostronności, stara się dotrzeć do najgłębszych zakamarków ich Duszy i wychwycić uniwersalne zasady kierujące ludzkim postępowaniem.
Dla przeciętnego czytelnika męczące mogą okazać się, przeplatające się z fabułą, zawiłe wywody o transcendentnej naturze Bytu.
W swej powieści Huxley opisuje sytuację, w której ludzie czujący, iż ich postępowanie jest nieskazitelne wobec obowiązującego dogmatu są gotowi niszczyć się wzajemnie. Autor dowodzi, iż “każde bożyszcze, bez względu na to, jak bardzo je gloryfikujemy, staje się w końcu Molochem, żądnym ludzkich ofiar”. Ostrzega zatem przed fanatyzmem i bezrefleksyjnym podporządkowywaniem się zasadom panującym w otaczającym świecie. Książka jest manifestem przeciwko prześladowaniu mniejszości i obnaża mroczną stronę społeczeństwa, któremu łatwo przychodzi bezmyślne okrucieństwo jeżeli tylko mieści sie ono w granicach odgórnie przyjętych norm. Zatem tytuowe diabły mogą być wszystkim, co ponosi tłumy i sprzyja sprawującym władzę. Ludzie zwykli się jednoczyć wobec wspólnego wroga. Staje się on wówczas wentylem bezpieczeństwa, na którym ogół może rozładowywać swoje frustracje.
O AUTORZE:
Aldous Huxley urodził się w 1894 roku w Anglii, zmarł w 1963 w Los Angeles (USA). Angielski powieściopisarz, nowelista, eseista i poeta. Studiował medycynę i filozofię w Oksfordzie. Wiele podróżował, przez 7 lat mieszkał we Włoszech, potem na południu Francji i w Ameryce Środkowej . W 1937 roku osiadł w Kalifornii.
Początkowo zajmował się poezją, z czasem jego zainteresowania skierowały się w kierunku prozy.
Był propagatorem użytkowania środków psychoaktywnych. Bezpośrednie badania nad dwoma z nich opublikował w kultowym ”The doors of percepcion”. Książka ta była inspiracją dla zespołu The Doors.
Początkowo, w swoich powieściach ( m.in. Crome Yellow i Kontrapunkt) kreśli błyskotliwy obraz obyczajowy postaci z angielskiej inteligencji ówczesnych czasów. Stopniowo jego zainteresowania coraz bardziej sie poszerzają.
Największą sławę przysporzyła Huxleyowi antyutopia Nowy Wspaniały Świat, będąca zarazem proroctwem i przestrogą dla ludzkości przed przedkładaniem radości wynikającej z konsumpcjonizmu nad emocjonalność i wyższe wartości. Pod koniec życia zmierzył się z obrazem zawartym w swojej antyutopii publikując powieść “Wyspa”, prezentującą świat idealny.
